Please return following links to the footer:

{"id":8,"date":"2014-08-23T18:51:02","date_gmt":"2014-08-23T16:51:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cieszkowskiego.bydgoszcz.eu\/?page_id=8"},"modified":"2014-08-23T18:51:02","modified_gmt":"2014-08-23T16:51:02","slug":"zwierzenia-z-wierzenicy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.cieszkowskiego.bydgoszcz.eu\/?page_id=8","title":{"rendered":"ZWIERZENIA Z WIERZENICY"},"content":{"rendered":"

Anna Sucharska<\/p>\n

\u201eBy\u0142am w Wierzenicy. W ” otulinie” Puszczy Zielonka, zaledwie kilka kilometr\u00f3w od Poznania…By\u0142am tu ju\u017c raz, ale wr\u00f3ci\u0142am, chocia\u017c miejsce, takim jakim jest teraz, powinno odstraszy\u0107 od pierwszego wejrzenia; wejrzenia na budynki i ludzi, niestety. Zwierzenica, my\u015bl\u0119 rozgl\u0105daj\u0105c si\u0119 wok\u00f3\u0142, czy bardziej Wierzenica, kiedy widz\u0119 szyldy w\u0142asno\u015bciowe Archidiecezji Pozna\u0144skiej i na rozleglej Stacji Hodowli Ro\u015blin, i K\u00f3\u0142ek Rolniczych oraz szko\u0142y; wszystko nabyte i za\u0142o\u017cone staraniem Cieszkowskiego \u2013 to, czego nie zniszczy\u0142 zaborca pruski i niemiecki okupant… Czego nie zniszczy\u0142 zaborca, to…<\/p>\n

Za pierwszej mojej bytno\u015bci wzi\u0119\u0142am kamyk na pami\u0105tk\u0119, bo miejsce mog\u0142o zauroczy\u0107. Dawno, dawno temu…<\/p>\n

Dopiero p\u00f3\u017aniej znalaz\u0142am w listach Zygmunta Krasi\u0144skiego wzmianki o wsi pod Poznaniem .To nie jest bardzo d\u0142ugie:<\/p>\n

„\u015ani mi si\u0119 Wierzenica teraz, jak Nicea dawniej – wyrywam si\u0119 ku niej- wyci\u0105gam ramiona – gdy odje\u017cd\u017ca\u0107 b\u0119d\u0119, wezm\u0119 cho\u0107 troch\u0119 piasku na pami\u0105tk\u0119” (25 sierpnia 1843 r.)!<\/p>\n

A przecie\u017c \u00f3w wybitny go\u015b\u0107 , ostatni z trzech wieszcz\u00f3w epoki Romantyzmu, przyjecha\u0142 tu z Pary\u017ca. Autor „Nie-boskiej komedii”, ale te\u017c zamo\u017cny hrabia, pan na Opinog\u00f3rze, wo\u017cony po Europie czarnym powozem o nazwie „Nie\u015bmiertelny”. Wierzenicki dw\u00f3r by\u0142 bardzo skromny , jak na tak zamo\u017cnego w\u0142a\u015bciciela, kt\u00f3rym by\u0142 August Cieszkowski herbu Do\u0142\u0119ga. Mie\u015bci\u0142 natomiast ksi\u0119gozbi\u00f3r , licz\u0105cy 40 tys. tom\u00f3w, obrazy mistrz\u00f3w w\u0142oskich i francuskich , umeblowanie mahoniowe, lecz proste i po wielkopolsku wypolerowane, a wykwintna porcelana wypucowana. . Wok\u00f3\u0142 drzewa, drzewa, drzewa . Wzg\u00f3rza i kotlinki, jeziorka le\u015bne i rzeczki, sarenki i ba\u017canty, a pe\u0142ni\u0119 sielsko\u015bci podkre\u015bla do dzi\u015b drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142ek ,w kt\u00f3rym spoczywa August Cieszkowski- stamt\u0105d pochodz\u0105 inskrypcje \u0142aci\u0144skie wyryte na marmurze we Florencji, a przeze mnie „uwiecznione” telefonem kom\u00f3rkowym!<\/p>\n

Przed ko\u015bci\u00f3\u0142ek przyje\u017cd\u017caj\u0105 autobusy, wype\u0142nione mi\u0142o\u015bnikami sztuki sakralnej Pa\u0142uk i Puszczyy Zielonka, aby podziwia\u0107 mauzoleum Cieszkowskich autorstwa Teofila Lenartowicza, wizerunki \u015bwi\u0119tych wg Guido Reniego, obrazy na p\u0142\u00f3tnie i desce, rze\u017aby, skomplikowane alegorie… Nie to robi na mnie wra\u017cenie. Nie mog\u0119 oderwa\u0107 uwagi od tylko jednego: od napisu pod malowid\u0142em Matki Bo\u017cej z dzieci\u0105tkiem:<\/p>\n

„Na ko\u015bci\u00f3\u0142 wierzenicki ten obras sprawiono<\/p>\n

za Bart\u0142omieja z K\u0142ecka<\/p>\n

ko\u0142odziej by\u0142, na karczmie mieszka\u0142 tu lat kilka<\/p>\n

przed \u015bmierci\u0105 na te sztuk\u0119 oddal par\u0119 byd\u0142ka”.<\/p>\n

Umar\u0142 1632. Malowany 1636″<\/p>\n

Patrz\u0119 na Jezusa, Anio\u0142y, adoracj\u0119 Matki Boskiej, niebo i akanty, a widz\u0119 biedaka , kt\u00f3ry dorobek \u017cycia, te dwa wo\u0142ki prowadzi na plebani\u0119. Mo\u017ce niezupe\u0142nie biedak, bo mia\u0142 w obej\u015bciu \u017cywin\u0119, wyrabia\u0142 ko\u0142a, strawy i wyszynku nie m\u00f3g\u0142 mie\u0107 bli\u017cej… Nie ziemianin, nie duchowny czy bogaty mieszczanin, ale majster Bartek w wierzenickiej chacie zamieszka\u0142y zosta\u0142 w\u0142a\u015bciwie fundatorem ko\u015bcio\u0142a… Czy pochowano go na \u017baliku, bo tak nazywano miejscowy cmentarz ?<\/p>\n

\u017b a l i k…<\/p>\n

Prace archeologiczne prowadzil tu profesor Jozef Kostrzewski.<\/p>\n

Wracaj\u0105c do Krasi\u0144skiego, po nast\u0119pnej wizycie w dniach 15- 24 pa\u017adziernika 1843r., a wiec p\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej, pisze tak:<\/p>\n

„Wyjecha\u0142em z Wierzenicy tak, jak niegdy\u015b wyje\u017cd\u017ca\u0142em z miejsc, gdzie mi dobrze, b\u0142\u0119kitno by\u0142o- tj. ze wstr\u0119tem do jazdy dalszej i ze \u0142zami w oczach! Pewno, gdybym tylko m\u00f3g\u0142, by\u0142bym jeszcze z dzie\u0144 zosta\u0142!”.<\/p>\n

Za rzek\u0105, naprzeciw dworu Cieszkowskiego, znajduje si\u0119 malownicze wzniesienie terenu o nazwie ” Wzg\u00f3rze Krasi\u0144skiego”, a biegn\u0105ca tu droga to „Aleja Filozof\u00f3w”. Spacerowali tu „falami r\u00f3\u017cnoj\u0119zyczni go\u015bcie” zas\u0142u\u017ceni dla nauki, literatury, gospodarki, a tak\u017ce skautingu. Zapa\u0142 do dyskusji i elokwencja gospodarza dworku rozpala\u0142a pasje intelektualne i spo\u0142ecznikowskie w\u0119drowc\u00f3w… Nie mo\u017cna wyobrazi\u0107 sobie Wierzenicy bez wierze\u0144 , „wierzenicze\u0144”- jak to nazywa\u0142 Krasi\u0144ski – w duchu niemieckiego idealizmu Hegla, polskiego mesjanizmu, ale jest tez Cieszkowski rozwa\u017cany jako prekursor marksizmu (Benedetto Croce, Leszek Ko\u0142akowski). Nie mo\u017cna wyobrazi\u0107 sobie Wierzenicy bez z w i e r z e \u0144, rozm\u00f3w w duchu za\u017cy\u0142o\u015bci i zrozumienia \u017cyciowych trosk – mo\u017cne to dzi\u0119ki nim Krasi\u0144ski tak bardzo ceni\u0142 sobie „dni dobre, dni b\u0142ogie” sp\u0119dzone w maj\u0105tku wielkopolskiego przyjaciela?<\/p>\n

\u015aladem po kolejnej, chyba czwartej wizycie Krasi\u0144skiego u Cieszkowskiego, jest list z pa\u017adziernika 1843 r. Dojecha\u0142 on zaledwie do pobliskich Pobiedzisk, a ju\u017c pisa\u0142 : „T\u0119skno mi do Wierzenicy”…<\/p>\n

Kazimiera I\u0142\u0142akowicz\u00f3wna po\u015bwieci\u0142a dwa tomiki wierszy temu miejscu, w tym „Pochwa\u0142\u0119 Wierzenicy” oraz „Pani Wenus z Wierzenicy”. Mo\u017ce znajd\u0119 gdzie\u015b te liryczne uniesienia, chocia\u017c zniech\u0119ca mnie jakie\u015b przeczucie „programowo\u015bci” , pisania pod zam\u00f3wienie,bo I\u0142\u0142akowicz\u00f3wna pi\u00f3ro mia\u0142a dalekie od egzaltacji, a w tym przypadku zapo\u017cyczy\u0142a si\u0119 chyba u samego Mickiewicza, zaczynaj\u0105c swoj\u0105 inwokacj\u0119 od s\u0142\u00f3w :<\/p>\n

„Wierzenico, z szlachetno\u015bci rys\u00f3w ca\u0142a\u015b jest warta p\u0119dzla i opisu, z p\u0142odno\u015bci gleby, z \u0142\u0105k zielonej krasy, z wysokopiennej twych urody las\u00f3w, z bystro\u015bci rzek twych, rozleg\u0142o\u015bci staw\u00f3w , ca\u0142a\u015b jest godna pochwa\u0142y i s\u0142awy”<\/p>\n

Trzeba by\u0142oby sprawdzi\u0107, czy wydania drukiem \u00f3wczesnej poezji I\u0142\u0142y , nie protegowali Cieszkowscy. Albo R\u00f3\u017ca Raczy\u0144ska z Rogalina, du\u017co czasu sp\u0119dzaj\u0105ca w Wierzenicy, zw\u0142aszcza po \u015bmierci Augusta Cieszkowskiego, juniora. Nawiasem bior\u0105c, by\u0142a ona wdow\u0105 po synu Zygmunta Krasi\u0144skiego, W\u0142adys\u0142awie . Jej synem by\u0142 Edward Raczy\u0144ski,. p\u00f3\u017aniejszy Prezydent RP na Uchod\u017astwie. Jak I\u0142\u0142akowicz\u00f3wna ceni\u0142a sobie koneksje i pieni\u0105dze, wiadomo. Pisz\u0105c „\u015acie\u017ck\u0119 obok drogi”, mia\u0142a na my\u015bli siebie sam\u0105 u boku marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego, lub na odwr\u00f3t. Po II wojnie \u015bwiatowej przeprowadzi\u0142a si\u0119 do Poznania, b\u0119d\u0105c dzi\u0119ki temu na zawsze obok Wierzenicy, kt\u00f3ra zwolna chyli\u0142a si\u0119 ku pi\u0119knu, jakie dzisiaj tu obowi\u0105zuje, zamykaj\u0105c wierzeje do Wierzenicy,.<\/p>\n

Przywo\u0142uj\u0119 skojarzenia nazwy tej wsi na wiele sposob\u00f3w, by wydoby\u0107 z niej rozumienie godne autora \u201eBoga i palingenezy\u201d (wydanie polskie 1912) oraz rozpraw filozoficznych, na kt\u00f3rych wzorowa\u0142 si\u0119 Romantyzm i M\u0142oda Polska. Posta\u0107 Henryka z \u201eNie-boskiej\u201dkomedii\u201d to Cieszkowski, \u201eNa drogach duszy\u201d Stanis\u0142awa Przybyszwskiego to Cieszkowski. \u017bywotn\u015b\u0107 Cieszkowskiego odzywa si\u0119 w literaturze a\u017c po Czes\u0142awa Mi\u0142osza.<\/p>\n

S\u0142owniki j\u0119zyka polskiego odnotowuj\u0105 zaledwie pojedyncze wyrazy, mog\u0105ce mie\u0107 znaczeniowy zwi\u0105zek z nazw\u0105 siedziby autora czterotomowego , nieuko\u0144czonego dzie\u0142a \u201eOjcze nasz\u201d. Wierzenie, czyli pogl\u0105d religijny, oraz \u201ezwierzenie\u201d,\u201d zwierzy\u0107 si\u0119\u201d, czyli przekaza\u0107 komu\u015b z ufno\u015bci\u0105 wa\u017cne informacje, do czego \u017cartobliwie nawi\u0105za\u0142 Zygmunt Krasi\u0144ski, pisz\u0105c o \u201ezwierzeniczeniach\u201d jako po\u0142\u0105czeniu zwierze\u0144 w Wierzenicy.<\/p>\n

Ale od pocz\u0105tku. W znakomicie napisanej notatce historycznej nt. Ziemi Wierzenickiej Ewy Jaros\u0142awy Buczy\u0144skiej i W\u0142odzimierza Buczy\u0144skiego pojawia si\u0119 legenda o skromnym kmieciu, kt\u00f3ry ugo\u015bci\u0142 strudzonego go\u015bcia. Kmie\u0107 zwa\u0142 si\u0119 Wierzan, a znakomity go\u015b\u0107 to ksi\u0105\u017c\u0119 Boles\u0142aw zwany Chrobrym. W podzi\u0119ce otrzyma\u0142 \u00f3w Wierzan miejsce, p\u00f3\u017aniej od jego imienia si\u0119 wywodz\u0105ce, a wi\u0119c w j\u0119zykoznawstwie Wierzenica oznacza\u0142aby nazw\u0119 pochodz\u0105c\u0105 od cz\u0142owieka, tzw. patronimiczn\u0105 o brzmieniu \u017ce\u0144skim. Rzeczywi\u015bcie w okresie wczesnofeudalnym mno\u017cy\u0142y si\u0119 takie nazwy z charakterystycznym przyrostkiem -ica. Jest nieopodal Wierzenicy Kobylnica i Lednica. Znana jest w Polsce Brodnica i Nidzica.<\/p>\n

Nie daj\u0119 wiary tej legendzie. \u017be niby kto mia\u0142 j\u0105 zapisa\u0107, kt\u00f3ry z kronikarzy z czas\u00f3w \u015aredniowiecza? Jak rozumie\u0107 legend\u0119 w kontek\u015bcie s\u0105siaduj\u0105cej z Wierzenic\u0105 wsi\u0105 o nazwie Wierzonka? Temat tych wyraz\u00f3w powtarza si\u0119 i zdaje si\u0119 narzuca\u0107 bardziej s\u0142owotw\u00f3rcze podej\u015bcie do ich budowy i tre\u015bci.<\/p>\n

Jest sierpie\u0144 , po \u0142acinie Augustus, miesi\u0105c patronuj\u0105cy Augustowi Cieszkowskiemu. Wakacje, du\u017co wolnego czasu, a ja id\u0119 dawn\u0105 Alej\u0105 Filozof\u00f3w. Malutkie kamyki osypuj\u0105 si\u0119 przy ka\u017cdym kroku jak drobinki nie sko\u0144czonej liczby wyraz\u00f3w zako\u0144czonych przyrostkiem -ica w j\u0119zyku polskim…<\/p>\n

Po pierwsze, wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyraz\u00f3w zako\u0144czonych na -ica jest rodzaju \u017ce\u0144skiego , co bardzo wyra\u017cnie wida\u0107 w grupie nazw typu ’ samica’, i dalej: 'nied\u017cwiedzica’, 'lwica’, ”s\u0142onica , 'kocica’…<\/p>\n

Nazwy, odnosz\u0105ce si\u0119 do ludzi, to np.’ dziewica’, 'pannica’, czy chronologicznie niedaleka powstaniu podpozna\u0144skiej wsi \u2013 'Bogurodzica.’ Mamy s\u0142owo’ zakonnica’, 'm\u0119czennica’, 'uczennica’, 'pasierbica’. Wyst\u0119puje te\u017c w j\u0119zyku polskim 'powiernica’, 'pomocnica’ czy 'baletnica’…Jest 'anielica,’ ale zarazem przeciwstawna jej znaczeniowo 'diablica’ lub 'z\u0142o\u015bnica’, 'na\u0142o\u017cnica’ , a nawet 'kochanica’….<\/p>\n

Wiele z tych wyraz\u00f3w zosta\u0142o w\u0142\u0105czonych do polskiego systemu fleksyjnego za po\u015brednictwem j\u0119zyka niemieckego, – z pewno\u015bcia tak przydarzy\u0142o si\u0119 s\u0142owu 'siostrzenica’ i 'bratanica’, pewnie te\u017c tak sta\u0142o si\u0119 z nazwami zwi\u0105zanym z budownictwem jak :’kalenica’, ’ poziomica’ czy 'tarcica’. W kuchniach by\u0142y u\u017cywane 'stolnice’ do wyrabiania ciasta. P\u00f3\u017cniejsz\u0105 nazw\u0105 nale\u017c\u0105c\u0105 do j\u0119zyka technicznego jest 'pr\u0105dnica ’, 'g\u0142owica’ i 'zwrotnica’. A jeszcze cz\u0119\u015b\u0107 zbroi rycerskiej to’ przy\u0142bica’, po stuleciach zastapiona przez bron o nazwie 'rusznica’. 'Drobnica’ oznacza rzeczy drobne.<\/p>\n

'Rocznica’, 'miesi\u0119cznica 'i’ wieczernica’ odnosz\u0105 si\u0119 do skojarze\u0144 czasowych, ale chyba jest ich niewiele.<\/p>\n

Na przestrzeni dziej\u00f3w pojawi\u0142a si\u0119 nobliwa’ ksi\u0105\u017cnica ’ oraz 'wszechnica’, w sumie sk\u0142adaj\u0105c si\u0119 na grup\u0119 nazw topograficznych; nazw oznaczaj\u0105cych miejsce, g d z i e co\u015b si\u0119 znajdowa\u0142o, gdzie by\u0142a’ stra\u017cnica’, 'granica’, 'piwnica’, 'winnica’, 'stolica’ i 'ulica’; nast\u0119pnie np.<\/p>\n

'kaplica’,’ kamienica’, 'letnica’ (droga we wsi u\u017cywana latem). W tym zespole nazewniczym znalaz\u0142aby si\u0119 'mennica’ czytelnie zbudowana 'm\u00f3wnica’ jako miejsce m\u00f3wienia i m\u00f3wcy pomocne.<\/p>\n

Z ko\u0144c\u00f3wk\u0105 – ica wyst\u0119puj\u0105 te\u017c nazwy przedmiot\u00f3w, w k t \u00f3 r y c h si\u0119 co\u015b znajdowa\u0142o.’ Papiero\u015bnica 'to pojemnik na papierosy, 'popielnica’ \u2013 na popio\u0142y . 'Mydelnica’, 'donica’ oraz 'kadzielnica,’ a tym bardziej wsp\u00f3\u0142czesna 'nagrzewnica’ , r\u00f3wnie\u017c pe\u0142ni\u0105 rol\u0119 przedmiot\u00f3w s\u0142u\u017cebnych. 'W\u0142osienic\u0105 'pos\u0142ugiwali si\u0119 kuszeni, aby oprze\u0107 si\u0119 s\u0142abo\u015bciom doczesnym. 'Baranica’ s\u0142u\u017cy\u0142a okryciu, ochronie przed zimnem.<\/p>\n

(Wierzenickie kamyki podpowiadaj\u0105 mi, \u017ceby nie zapomnie\u0107 o powiedzeniu \u201eNie wie lewica, co czyni prawica\u201d).<\/p>\n

Rozpowszechni\u0142 si\u0119 przyrostek -ica w medycynie jako nazwa cz\u0119\u015bci cia\u0142a np. '\u017crenica’, 'potylica’,’ macica’, 'okr\u0119\u017cnica’, 'odbytnica’…Potocznie m\u00f3wi si\u0119 o 'm\u00f3zgownicy’. W nazwach chor\u00f3b mamy termin 'dusznica’, 'martwica’, 'pl\u0105sawica’. 'Nerwica’!<\/p>\n

Witkacy nada\u0142 jednemu ze swoich bohater\u00f3w nazwisko W\u015bcieklica – Jan Karol Maciej W\u015bcieklica, sztuka z 1922r. T e n 'W\u015bcieklica ’ podobnie jak t e n 'wo\u017cnica’ i Mickiewiczowski 'Soplica’, czyli nie wszystkie wyrazy z sufiksem -ica musz\u0105 by\u0107 rodzaju \u017ce\u0144skiego. 'Kozica ’ mo\u017ce oznacza\u0107 osobnika zar\u00f3wno rodzaju \u017ce\u0144skiego jak i m\u0119skiego.<\/p>\n

Ogromny potencja\u0142 zawar\u0142 si\u0119 w zako\u0144czeniu rzeczownikowym -ica, wnosz\u0105c do polszczyzny okre\u015blenia materialne, ale i nie wykluczaj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci tworzenia poj\u0119\u0107 abstrakcyjnych.<\/p>\n

Je\u015bli wi\u0119c , je\u015bli nie uwzgl\u0119dnimy dziedzictwa kmiecia Wierzena w powstaniu nazwy Wierzenica, ani -jak sugeruj\u0105 autorzy opracowania \u201e850 lat…\u201d- wierzei w znaczeniu dwuskrzyd\u0142owych drzwi w zabudowaniach gospodarskich typu stodo\u0142a lub obora , gdy\u017c temat wyrazu (’wierzeje’ -’ wierzenica’ ?) jest wg mnie zbyt odleg\u0142y, to doprawdy niewiele znajdujemy w s\u0142ownikach wsp\u00f3\u0142czesnej polszczyzny: Jest jedynie wyraz 'wierzenie’ jako przekonanie religijne. Ale czy \u201ewierzenica\u201d nie mog\u0142aby by\u0107 nazw\u0105 topograficzn\u0105 i oznacza\u0107 miejsca wierze\u0144? J\u00f3zef Kostrzewski , prowadz\u0105cy tu prace archeologiczne na cmentarnym \u017baliku, m\u00f3g\u0142by si\u0119 z tym zgodzi\u0107, bo miejsce sw\u0105 duchowo\u015b\u0107 zawsze, od pradziej\u00f3w mia\u0142o. Potwierdza\u0142aby to s\u0105siednia wies Wierzonka.’Wierzon’ przywo\u0142uje stare : 'ukrzy\u017cowan’, 'pogrzebion’, do dzi\u015b wypowiadane w pacierzu , wyznaniu wiary w wersji nicejsko- konstantynopolita\u0144skiej, kt\u00f3re rozpoczyna j\u0105 s\u0142owa \u201eWierz\u0119 w Boga…\u201d. 'Ukrzy\u017cowan\u201d, czyli zosta\u0142 ukrzy\u017cowany, 'pogrzebion’- zosta\u0142 pogrzebany; imies\u0142\u00f3w bierny przymiotnikowy m\u0119ski zastosowany do interpretacji 'wierzon’ m\u00f3g\u0142by oznacza\u0107 \u201ezosta\u0142 wierzony(m)\u201d.Wierny(m)<\/p>\n

Otw\u00f3rzmy jeszcze s\u0142ownik staropolszczyzny, np. Arcta. Nie bez zdziwienia znajduj\u0119 tam wyraz \u201ewierzen\u201d w znaczeniu :\u201dwierny\u201d! 'Wierzenica’ mo\u017ce oznacza\u0107 miejsce wierzena, czyli wiernego . Miejsce wiernemu s\u0142u\u017c\u0105ce. Miejsce, g d z i e oraz w k t \u00f3 r y m wierz\u0105cy, wierny m\u00f3g\u0142 znale\u017c\u0107 otulin\u0119, przytulisko, by wzajem wiar\u0119 ochrania\u0107. Tusculum, to przeno\u015bnie taka w\u0142a\u015bnie wiejska samotnia, kultywuj\u0105ca cisz\u0119, odosobnienie, spokojn\u0105 prac\u0119 i rozrywk\u0119,<\/p>\n

kt\u00f3r\u0105 to nazw\u0119 Cieszkowski u\u017cywa\u0142 zamiennie z Wierzenic\u0105. Kto wie, mo\u017ce nazwa wsi odegra\u0142a znaczenie w wyborze miejsca zamieszkania tw\u00f3rcy filozoficznego, ale i modlitewnego \u201eOjcze nasz\u201d? Wype\u0142ni\u0142a powierzone jej zadanie, b\u0119d\u0105c niew\u0105tpliwie cz\u0119\u015bci\u0105 dorobku \u017cyciowego Cieszkowskiego, kt\u00f3ry kaza\u0142 zamie\u015bci\u0107 sobie na grobie s\u0142owa, tak wyra\u017caj\u0105ce satysfakcj\u0119 z prze\u017cytych tu lat:<\/p>\n

\u201eBONUM CERTAMEN CERTAVI, CURSUM CONSUMAVI, FIDEM SERVAVI.\u201d II. Tim. IV. .7.<\/p>\n

(Dobry b\u00f3j bojowa\u0142em, biegu dokona\u0142em, wiar\u0119 zachowa\u0142em. :Drugi list \u015bw. Paw\u0142a do Tymoteusza, rozdz.IV, wiersz . T\u0142umaczenie Lech \u0141bik)<\/p>\n

Wracam Alej\u0105 Filozof\u00f3w do prawie nie istniej\u0105cego ju\u017c miejsca, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142 i umar\u0142 August Cieszkowski. Wierzenica jak mg\u0142awica., \u015bwiec\u0105cy py\u0142, kt\u00f3rego nie mo\u017cna dostrzec go\u0142ym okiem.<\/p>\n

Jeszcze gdzie\u015b w pokrzywach zamajacz\u0105 podworskie sanie, za krzaczastymi bzami mo\u017cna zgadywa\u0107 istnienie zabytkowej chaty podcieniowej zwanej \u201eBetlejemk\u0105\u201d- w niej Cieszkowski za\u0142o\u017cy\u0142 ochronk\u0119, ale ju\u017c nie mo\u017cna domy\u015ble\u0107 si\u0119, \u017ce budynek po lewo od drogi do Mechowa to wybudowana przez Cieszkowskiego \u201eAkademia\u201d, maj\u0105ca s\u0142u\u017cy\u0107 wy\u017cszej szkole rolniczej. Sfilcowany pies dopija z puszek na jezdni piwo…\u201d\u015awi\u0119ty Bo\u017ce, co si\u0119 dzieje na \u015bwiecie? Jak\u017ce uroczo i obrzydliwie razem\u201d, m\u00f3wi\u0105c s\u0142owami Cieszkowskiego . By\u0142am w Wierzenicy.<\/p>\n

25 sierpnia 2011<\/p>\n

\n $\"\"$ <\/a><\/p>\n